Öne Çıkan Yayın

earthlings - hayvan haklarına dair en etkili belgesel

                                                     earthlings belgeseli earthlings belgeseli hayvan haklarına yönelik duyarlılık ve ça...

Hayvan Barınağı Vahşetlerini Şikayet Yolu - örnek dilekçe


                                           samsun vezirköprü hayvan barınağı vahşeti - + 18 

HAYVAN BARINAĞI VAHŞETLERİ HAKKINDA ŞİKAYET DİLEKÇESİ

hayvan barınağı vahşetlerinde kullanılabilecek örnek dilekçe linkte yer almaktadır. 



KAZ TÜYÜ VAHŞETİ - tüm yazılar

 

kaz tüyü vahşeti 


KAZ TÜYÜ VAHŞETİ - tüm yazılar için linke gidin.

toplumsal hafızanın ömrünün son derece kısa olduğuna bilmem hasebiyle sıkça ilgili hayvan hakları ihlallerine dair hatırlatma yapmaktayım.

dün stefan zweig - 3 büyük usta`yı okurken şu hayattaki en büyük tutkumun/ saplantımın/ amacımın hayvan hakları olduğunu düşündüm.

balzac`ı yorumladığı bu yazısında şöyle diyor değerli yazar: `durgun insanlar balzac`ı ilgilendirmez, sadece kendini bir tek şeye verenler, bütün sinirleriyle, bütün kaslarıyla, bütün düşünceleriyle hayatın bir illüzyonuna takılanlar ilgilendirir. .... rasgele, herhangi bir sembole ama bütünüyle verenler. bu hommes a passion (tutkulu insanlar), bu kendi yarattığı dinin fanatikleri sağa ve sola bakmazlar`

güzel eser, okunmasını öneririm.




Verilerle Veganlık


 

yediğin etler bu canlıların bir parçası, vücudunun işlevsel bir kısmı, tıpkı seninki gibi! vegan ol! vahşete son ver!



marketlerde paket içinde görüp satın alınca sanki meyve sebze türü bir gıda alıyormuş gibi hissedilmesi olası, ancak gerçek şu! önüne gelen o etler ağaçta bitmiyor, toprakta yetişmiyor, tıpkı senin gibi dokudan/ kandan oluşan, yaşama istediği ve kendi varlığına yönelik farkındalığı bulunan başka canlıların işkenceyle öldürülüp parçalanarak satışa/ sofrana sunulan bir parçası. 
ceset yeme! vegan ol!
benim yemeğim çığlık atmıyor!

Sınavsız girişli  2. üniversite eğitimi kapsamında aldığım eğitim sayesinde, veganizme/ hayvan haklarına veterinerlik açısından da bakabiliyor, verilerle açıklama yapabiliyorum.

Daha önce ağırlıklı olarak asıl mesleğim - hukuk ve etik açısından bilinçlendirme/ bilgilendirme yapmaktaydım.

Bu açıdan veterinerlik eğitiminin şahsım için son derece verimli olduğunu belirtebilirim.

Temel Zootekni isimli ders kitabında yer alan verilere göre: 

Tüm dünyada kişi başına düşen yıllık toplam kırmızı et miktarı 28.11 kg, kanatlı hayvan eti 15.09 kg, bunlarla birlikte 107.7 lt süt ve 10.27 kg yumurta olarak hesaplanmıştır. Buna göre, bir veganın bir yıl boyunca yaşamını kurtardığı hayvan sayısını kolayca görebiliriz.

Tüm dünyada bir yılda tüketilen kırmızı et - 196.75 milyon ton, kanatlı eti - beyaz et - 105.64 milyon ton, toplam et miktarı ise 302.39 milyon tondur. Bu da endüstriyel et vahşetinin boyutunu bizlere apaçık göstermektedir.

Vicdan sahibi her insan, bu vahşete katkı sağlamaktan vazgeçip, hayvan hakları ihlallerinin tamamına dur demeli ve gecikmeksizin vegan olmalıdır. 

GO VEGAN - VEGAN OL 



VEDAT MİLOR ve KUZU FETİŞİZMİ

 

                                    kesilmek üzere bağlanan kuzu - kuzu eti bu


öncelikle vedat milor`a dair yazılar için linke gidin: vedat milor

ikinci olarak, hayvan haklarına verdikleri zararın boyutuyla doğru orantılı şekilde antipati duyduğum, hayatını kaybetmişse rahmetle anmadığım, hayattaysa bilumum olumsuz duygu ve düşünceler yönelttiğim birkaç şahıs mevcut. 

mes. savaş ay - bir tv programında yaptığı hokkabazlık sonucunda bir tavşanı öldürdüğü için, tan sağtürkoruç aruoba vs. 

vedat milor da bu şahıslardan birisi. 

ilgili linke tıklayarak antipati sebebim öğrenilebilir. özetle, süt kuzusu denilen 10 - 15 günlük küçücük yavruları yiyor bu yemek düşkünü. işi bu - yemek yiyor. temel ihtiyaç olan beslenme bunun işi- yemek yeme karşılığında gelir elde ediyor. böyle de anormal bir durum. 

1.5 yıl önce şöyle bir röportajda - ki, manşet atılıyor - artık kuzu yemeyeceğini beyan ediyor.

birgün gazetesi röportajı

birkaç gün önce ig hesabında kuzu videosu yayınlıyor. devamı görsellerde: 

vedat milor - kuzu fetişizmi

takipçisinin haklı sorusu ve hatırlatması

kuzuyiyen vedat`ın yanıtı 






Arka Bacakları Felçli Tavşan için Yürüteç


arka bacakları felç olan tavşan için yürüteç

https://www.turseng.com/search?q=tav%C5%9Fan - tavşanlarla ilgili tüm yazı ve görseller için linke gidin.

videoda arka bacakları felç olan yavru tavşanın kendisi için yapılan yürüteçle yürüme mutluluğu görülüyor. sokaklarda, parklarda vs herhangi bir alanda karşınıza çıkan niyet tavşancılığı yaptırılan tavşanların kurtarılması için hemen il doğa koruma müdürlüğüne ihbar yapın. bu durumda ilgili kurum yetkilileri derhal belirttiğiniz yere gelerek hayvana el koyacak, niyet tavşancılığı yaptıran varlığa da idari para cezası uygulayacaktır. unutmayın! niyet tavşancılığı yasaktır, tavşana eziyettir! karşılaştığınızda mutlaka şikayet yoluna gidip tavşanın kurtarılmasına vesile olun!

Hijyen ve Sanitasyon

ders notlarımı eklemeye devam ediyorum. elyazısı ile kağıtlara aldığım notları geçirdiğim için biraz karışık olabilir.
sınavlar bitti, hepsinden geçtim.
yaz okulunda da diğer dersleri verme planı içindeyim.

`kirleten öder - çevre kanunu
Ç.K. madde 3
tck 2004
2. bölüm çevreye karşı suçlar
181-184 madde

katı atıklar
katı atık türleri
iklimsel ş.
tarımsal faaliyetler
hayvancılık faaliyetleri
coğrafi yapı
kültürel yapı
ekeonomik yapı
tüketici tercihleri

birleşimine göre katı atıklar
organik katı atıklar
inert katı atıklar

k+larına göre katı atıklar
evsel katı atıklar - çöp
endüstriyel katı atıklar
tıbbi atıklar
arıtma çamur

özel atıklar
radyoaktif atıklar
bitkisel atıklar

depolama metodu
termal bertaraf
kompost metod

Hijyenik Temizlik Ürünleri ve Kullanılan Maddeler

İnsan sağlığını korumak ve hastalıklını engellemek amacıyla yapılan her faaliyet hijyenik uygulamalar kapsamındadır.



Hayvan Davranışları - 2


et vahşeti - endüstriyel zulümlerden birisi daha. vegan ol! 

`Sığırlar, hareketli dilleri ile otları kavrayıp kuşatır ve çekerek kopartırlar.
Bir grup içinde otlayan sığırlar genellikle doğuya doğru yönelirler.

 Süt sağlayan sürülerde süt sağımından hemen sonra acil otlama ya da yeme ihtiyacı doğar.
Genç buzağılar bitki sapından yaprakları alıp yerken, erginler tüm bitkiyi yerler.

 Başlıca duyu noktası ağız olup koku ve görme duyuları ikinci plandadır.

Dil, otu kuşatır ve alttaki kesici dişlerle üst çenedeki sert dental lamina arasında ot koparılır. Daha kısa otları ise dudakları ve ön dişleriyle koparırlar. Tane yemleri almada dil ve dudaklarını kullanırlar.

Geviş getirme, yenilen besinlerin tekrar ağıza getirilmesi, tekrar çiğnenmesi ve tekrar yutulmasıdır.

 Yeni doğan buzağı doğumdan sonra 2-5 saat içinde emmeye başlar.

Tipik olarak buzağı annesinin kuyruk tarafında, yan yüzde ve ayakta durur.

Evcil sığırlar ve domuzlarda çiftleşme yıl boyunca sürer. Koyunlar ve keçilerde ise çiftleşme mevsimlerle sınırlıdır.

çiftleşme süresi koyun ve keçilerde domuz ve aygırlardan daha uzundur.

Sürekli hareket etme ve pozisyon değişimleri koyunların doğum öncesi genel davranışlarıdır.

Doğumun yaklaşması ile koyun sürekli hareket halinde olur bazen yüksek sesle bağırır, hissettiği acı ile dudaklarını şiddetle yalar.
Genellikle vulvada önce burun ve ön ayaklar görünür, sonra baş ve omuzlar için büyük gayret sarf edilir ve doğum gerçekleşir.

Doğumdan hemen sonra emme sıklığının ve şiddetinin artmasıyla kuzu doyar, bundan sonra emme sıklığı her saat bir veya iki kez tekrarlanır, en azından gün ışığı süresince bu böyle devam eder.

Koyun sürülerinde, kuzular daima annelerini takip eder, Sürülerde genellikle en yaşlı koyunlar liderdir, onları genç koyunları ve torunları takip eder. Alt-Üst İlişkileri Koyun ve keçi sürülerinde liderlik davranışları pek görülmez. Rekabet için neden yoktur.`

Hayvan davranışları kitabından alıntıdır, ders notları.

Hayvan Davranışları - 1

                                              tavşan vahşeti - sessi çığlık

Etoloji, hayvan davranışlarını nedensel ve işlevsel olarak ayrıntılı bir şekilde inceleyen bilim dalıdır.

`Hayvan davranışları ile ilgili sistematik gözlem ve fikirler ilk kez Aristo (MÖ 384-322) tarafından ortaya konulmuştur.
 serotonin uyku halini ve süresini artırırken, melatonin hormonunun artması uyku ve uyuşukluk durumuna neden olmaktadır.

Kişisel olarak değişmekle birlikte genellikle NREM dört ayrı bölümden oluşur: Birinci bölüm: Uyuklama dediğimiz ve EEG’de alfa dalgaları ile karakteristik olan periyottur. Uyanıklık ve yavaş dalga uykusu arasında bir geçiş evresi olarak kabul edilebilir. İkinci bölüm: Gerçek uykunun en hafif dönemidir. Bu dönemde kalp atımları yavaşlar ve vücut ısısı düşer. Üçüncü bölüm: Genellikle uykunun başlamasından 30-45 dakika sonra başlamaktadır. Dördüncü bölüm: Derin uyku halidir. Vücudun en iyi şekilde dinlendiği ve onarım işlerini yaptığı uyku bölümüdür.

Bilgilerin uzun süreli hafızaya aktarılmasının sadece REM uykusu sırasında mümkün olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, REM uykusunu gerçekleştiremeyen bir canlının öğrenmesi de mümkün değildir. Genç hayvanlar, erişkinlere oranla daha uzun süre uyumakta ve REM uykusunda daha uzun süre geçirmektedirler.

Bir cevabın refleks olarak değerlendirilebilmesi için, aynı uyarıya devamlı spesifik bir cevabın alınması gerekmektedir. İlişkisel olmayan ve ilişkisel öğrenme şeklinde iki tip öğrenme vardır.

 bu salivasyon refleksine koşullu refleks, zil sesine ise koşullu uyaran adını verdi. Bununla birlikte, yemekle ortaya çıkan refleks koşulsuz refleks ve yemek koşulsuz uyaran olarak adlandırıldı.

Hayvan Davranışları kitabından alıntıdır, ders notları.

Hijyen ve Sanitasyon 8. Ünite


Hijyen ve Sanitasyon isimli ders kitabından alıntı, ders çalışırken aldığım notlar:

`HİJYEN VE SANİTASYON

 Ünite 8: Özel Konularda Hijyen - son ünite

Hijyen, sağlığı olumsuz yönde etkileyen etkenlerin kontrol altına alınması ile ilgili uygulamalarıdır. Bu bağlamda sağlığı etkileyen etkenler şunlardır: Fiziksel etkenler, Kimyasal etkenler Biyolojik etkenler, Çevredeki ve yaşam alanlarının ergonomik özellikleri, Psikososyal etkenler.

Hijyen eğitiminin zorunlu olduğu iş kolları ise şunlardır: gıda üretim ve perakende iş yerleri; insani tüketim amaçlı sular ile doğal mineralli suların üretimini yapan iş yerleri; kaplıca, hamam, sauna, berber, kuaför, dövme ve pirsing yapılan yerler, masaj ve güzellik salonları; otel, motel, pansiyon ve misafirhane gibi işlerdir.

Kronik Sağlık Sorunlarında Hijyen
Diyabetes mellitus (DM), pankreasın insülin adı verilen hormonu yeterli miktarda üretememesi ya da vücuttaki hücrelerin insülini yeterli düzeyde kullanamaması sonucu oluşan, ömür boyu devam eden, kronik bir hastalıktır.

Kangren; doku ve organlara kan taşıyan damarların herhangi bir sebeple görevini yerine getirememesinden dolayı hayati fonksiyonlarını kaybetmeleridir. Bu nedenlerden dolayı, diyabetik hastaların kişisel hijyenleri, özellikle ayak hijyenleri çok önemlidir.

Sağlıkla İlgili Özel Dönemlerde Hijyen
Menstruel (Adet) döngü, ergenlik dönemine giren kadınların ovumlarında (yumurtalık) ve buna bağlı olarak uteruslarında (rahim) meydana gelen değişiklikler sonucu ortaya çıkan döngüdür.

Kadınlarda menstrüel döngünün geç döneminde ortaya çıkan, memelerde şişkinlik, baş ağrısı, halsizlik, kilo alımı gibi fiziksel; depresif duygu durumu, gerginlik, sinirlilik, huzursuzluk gibi ruhsal belirtilerle kendini ortaya koyan tabloya ise “Premenstruel Sendrom (PMS)/Adet Öncesi Gerginlik Sendromu/Regl Sendromu” denir. Bu genellikle mensturasyonun başlamasıyla ortadan kalkar.

Tuvalete girmeden önce ve çıktıktan sonra, ped değiştirmeden önce ve sonra el sabun ve su ile iyice yıkanmalıdır.

Vücutta genel şişlik (ödem) olanlarda tuz kısıtlanmalıdır. Yine diyette kırmızı et azaltılmalı, sebze ve meyve tercih edilmelidir.

“ Güvenli Annelik Programı” geliştirilmiştir.

 Gebelik Öncesi dsağlık himeti:
Gebelikten 3 ay önce, hekim önerisi ile demir ve folatın (folik asit) kullanılması,

Doğumda sağlık hizmeti:

Doğum sonrasında sağlık hizmeti:
Gebelik döneminde zayıflamak için rejim yapmak, ibadet amacıyla oruç tutulması sakıncalıdır.

Gebelerin enfeksiyon hastalıklarından korunması önemlidir. Bu nedenle el yıkama ve kişisel hijyen alışkanlıkları çok önemlidir. Bununla birlikte hekim önerilerine uygun grup (influenza) gibi aşılar yapılabilir.Gebelerin enfeksiyon hastalıklarından korunması önemlidir. Mutlaka tetano aşısı yapılmalı.

Sağlık Amaçlı Kullanılan Araçların Hijyeni (Kontakt Lens, Takma Diş, Kulaklık, Gözlük) Kornea, gözün en ön kısmında yer alan, ışığı odaklama görevi olan ve gözü dış etkenlerden koruyan, eğilimli, bombeli saydam tabakasıdır. Sklera ise, gözün dışarıdan görülen beyaz ve sert tabakasıdır.

Cep telefonları elektrik prizinde şarja bağlı iken kullanılmamalıdır. Cep telefonları ile konuşma süresi kısa tutulmalıdır. Bunun için önerilen süre bir kulak için “6” dakikayı aşmamaktır. Cep telefonu kullanırken kablolu kulaklık kullanılmalıdır. Kablolu kulaklık kullanırken cep telefonu cihazı vücuttan uzak tutulmalıdır. Bluetooth kulaklar da iletişimlerini radyofrekans üzerinde yaptıkları için tercih edilmemelidir.

Cep telefonundan yayılan elektromanyetik alanın vücutta soğrulmasının ölçüsüne “SAR (Specific Absorption Rate)” denir. Avrupa Birliği standartlarında bir cep telefonunun kabul edilebilir SAR değer_ 10 gram dokuda 2 W/kg’dir. SAR değeri düşük cep telefonu cihazları tercih edilmelidir.

 Öğretimde temel hedef bilginin aktarılan/verilen bireylerce öğrenilmesidir. Eğitimde ise, aktarılan bilgiye bağlı olarak olumlu yönde ve istenilen davranış değişikliğini oluşturmak hedeflenir.

“Akut” terimi “kısa zamanda başlayan” ya da “kısa süreli” hastalıkları tanımlamak, bazen de her ikisi için de kullanır. “Kronik” terimi ise “daha yavaş başlayan veya uzun zamanda başlayan” ya da “uzun süreli” hastalıkları, bazen de her ikisi için de kullanır.

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) biyolojik, kimyasal ve fiziksel etkenlerin kanser yapıcı (kanserojen) etkilerini sınıflandırmıştır. Bu göre; • Grup 1. İnsanda kesin kanserojen • Grup 2A. İnsanda muhtemelen/büyük olasılıkla kanserojen • Grup 2B. İnsanda şüpheli kanserojen • Grup 3. İnsanda kanserojen değil (hayvan deneylerinde kanserojen etkiler bulunmuş) HAYVAN DENEYLERİNE HAYIR! • Grup 4. İnsanda kanserojen değil şeklinde sınıflandırılmıştır.


 Aşağıdakilerden hangisi Hijyen Eğitimi Yönetmeliği’ni çıkaran ve yürütülmesinden sorumlu olan bakanlıklardan biridir?

e. İçişleri Bakanlığı

Hac ibadeti için yurtdışına gidecek yaşlılara hangi aşı yapılmaktadır?
c. Meningokok

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) sınıflamasına göre yüksek gerilim hattından kaynaklanan elektromanyetik alanlar hangi sınıfta yer almaktadır?

b. Grup 2A

Bu programda kadının sağlıklı bir şekilde gebeliğe başlaması, sürdürmesi ve doğumunu yapabilmesi için sunulması istenen sağlık hizmetleri ise şunlardır:
Gebelik Öncesi:
  • Aile planlaması hizmetlerinin var edilmesi, sunulması, danışmanlık hizmetlerinin verilmesi, eğitimlerin yapılması,
  • Gebeliğin planlanması ile ilgili eğitimlerin verilmesi,
  • Kadında var olan hastalıkların enfeksiyon ve kronik hastalıkların kontrolü ve tedavisinin sağlanması,
  • Beslenme eğitiminin yapılması,
  • Gebelikten 3 ay önce, hekim önerisi ile demir ve folatın (folik asit) kullanılması,
  • Cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesi, kontrolü ve tedavilerinin sağlanması,
  • Tetanoza karşı bağışıklamanın yapılması,
  • Gebeliğe hazırlama ve ilgili eğitimlerin verilmesi,
Aşağıdakilerden hangisi, aktarılan ve algılanan bilgilerin hem kendi toplumsal ve kültürel yapısından, hem de diğer toplumlar ve kültürel özelliklerinden etkilenerek kişide oluşan, oluşturulan, kazandırılan düşünce, duygu ve değer yargıları gibi özelliklerdir?

b tutum`


Hijyen ve Sanitasyon - 7. Ünite



son iki ünite kaldı.
Hijyen ve Sanitasyon isimli ders kitabından alıntı, ders çalışırken çıkardığım notlar.

` Ünite7: İş Yeri Hijyeni

İş Sağlığı ve Hijyeni Tanımları ve Gelişimi
Uluslararası çalışma Örgütü (ILO) VE Dünya Sağlık Örgütü ortaklaşa olarak 1950 yılında iş sağlığını tanımlamış ve 1995’de revize etmiştir.
  fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal faktörlerden korunması iş sağlığı

Çalışanların sağlıkla ilgili tehlike ve risklerden korunması, sağlıklarının geliştirilmesi, sağlık sorunlarının incelenmesi, varsa erken tanı ve etkin tedavilerinin yapılmasıyla uğraşan tıbbi yönüne iş hekimliği denir.

İş yerindeki ve iş yeri ortamındaki sağlığı ve güvenliği etkileyen teknik koşulların ve etkenlerin değerlendirilmesi, bunların kontrol altına alınması, iş yerinin sağlıklı ve güvenli olmasının sağlanmasına ise iş hijyeni adı verilir.

  fiziksel etkenlerdir. Bunlar:  Termal Konfor- nem, sıcaklık, soğuk, ısıtma, havalandırma  Aydınlatma  Basınç  Gürültü  Titreşim  İyonize Radyasyon  Non-iyonize Radyasyon

sıvı kaybı - dehidrasyon
Sıcak ortamda uzun süreli olarak çalışanlar, zaman içinde sıcak ortama alışmasına aklimatizasyon denir.
soğuk, sıcaklık, nemlilik, hava akımı, gürültü,

 Nem düzeyi ölçümü kata termometre, prikrometre cihazı ya da higrometre ile ölçülür.

Hava akımı Anemometre ile ölçülür.

Ortamdaki nem ve hava akımını dikkate alan değerlendirmeye etkin sıcaklık değerlendirmesi denir.

desibel olarak ses şiddetini ölçerler
Elektromanyetik Alan (EMA): Elektrik akımının geçtiği her yerde elektromanyetik alan (EMA) meydana gelir. Titreşim (Vibrasyon):

Basınç: Yüksek basınç, özellikle su altı iş yerlerinde ve tünel yapımında sorunludur. Yüksek basınçlı yerlerde vücutta dokularda oksijen oranının azalması durumu olan hipoksi oluşur. Düşük atmosfer basıncı ise yüksek rakımlı yerlerde olur.

İş Yeri Ortamında Kimyasal Etkenler ve Kontrol Altına Alınması Kimyasal etkenleri 5 grupta inceleyebiliriz: 1. Metaller 2. Solventler 3. Gazlar 4. Asit ve Alkaliler 5. Pestisitler

solventler - Bu maddelerin çoğu merkezi ve periferik (beyin ve omurilik dışındaki sinir sistemi) sinir sistemi üzerine etkilidir. organik çözücüler, petrol vs gibi
basit boğucu gazlar - metan, karbondioksit,
kimyasal boğucu gazlar - Karbonmonoksit, siyanür, hidrojen sülfür

Basit veya kimyasal boğucu gazlar dışında bazı gazlar ise (azotoksitleri, kükürtdioksit vb.) su ile karşılaştıklarında asit oluştururlar.

Hidroklorik asit, nitrik asit ve sülfirik asit, asitlere; sodyum hidroksit, amonyak vb. kimyasal maddeler de alkali maddelere örnektir.
biyosidal ürün - hayvan bitki ve insana zarar veren toksik maddeler

İş Yeri Ortamında Biyolojik Etkenler ve Kontrol Altına Alınması

Herhangi bir enfeksiyona, allerjiye veya zehirlenmeye neden olabilen, genetik olarak değiştirilmiş olanlar da dahil mikroorganizmalara, hücre kültürlerine ve insan endoparazitlerine biyolojik etken;

çok hücreli organizmalardan türetilmiş hücrelerin in-vitro olarak geliştirilmesine hücre kültürü;

genetik materyali replikasyon veya aktarma yeteneğinde olan hücresel veya hücresel yapıda olmayan mikrobiyolojik varlıklara mikroorganizma denir. Bir enfeksiyon etkeninin hastalık yapabilme yeteneğine patojenite;

 bir etkenin ağır veya öldürücü bir hastalık tablosuna yol açma yeteneğine ise virulans denir.

Ülkemizde iş yerlerinde biyolojik etkenlerin kontrol altına alınması amacıyla “Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik” yayımlanmıştır.

4 grup biyolojik etken

hafiften ağıra doğru.

TOZLAR
 İnert tozlar: Alındığında vücutta herhangi bir reaksiyona girmeden vücudun savunma sistemi ile vücut dışına taşınan tozlardır. Baryum, demir tozu

Toksik tozlar: Vücuda alındıklarında vücuda dağılarak değişik doku ve organlarda toksik etki gösteren tozlardır. Kurşun, krom, cıva, kadmiyum, nikel

Fibrinojenik tozlar: Havadaki mermer, taş, maden ve kömür ocağı, cam sanayi gibi işlerde çalışanlarda silis, kömür tozları gibi tozların solunması sonucu akciğerlerde bu tozlar birikir.

Kanserojen tozlar: Solunumla alanın tozlar başta akciğer olmak üzere diğer organlarda da kansere neden olabilir.- krom, nikel, kadmiyum gibi asbest

Alerjik tozlar: Havada bulunan bu tür tozlar, solunum yollarında spazma- bir kas ya da kas grubunun aniden ve istemsiz olarak kasılması- neden olarak astım benzeri tabloya neden olabilirler.


Tozlara karşı alınabilecek önlemler şunlardır: 1. Teknik Önlemler  İkame: Zararlı, tehlikeli bir madde veya yöntem yerine daha az zararlı ya da zararsız madde veya yöntem kullanılması.  Havalandırma: İş yeri ortamında ortaya çıkan tozun ortamdan uzaklaştırılmasıdır.  Islak-Yaş Yöntem: Toz kaynağına su püskürtülmesi ile tozlanmanın önüne geçilmeye çalışılmasıdır.  Kapatma: Tozun çıktığı alanın kapatılmasıdır.  Ayırma: Tozlu bir işlemin, diğer çalışma alanlarının dışında başka bir yerde yapılmasıdır. 2. Tıbbi Önlemler  İşe Giriş Muayenesi: İş yeri hekimlerince yapılan, çalışanın işe kabulünden önce adayın işe sağlık açısından uygun olup olmadığının değerlendirilmesidir.  Periyodik (Aralıklı) Muayene: İş yeri hekimince çalışanın belirli aralıklarla standart muayenelerinin yapılmasıdır.  Kişisel Koruyucu Donanım Kullanımı: O iş için gerekli maske, gözlük, baret, giysi, eldiven vb. donanımların kullanılmasının sağlanmasıdır.  Sağlıklı, yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanmalıdır.  Sigara gibi alışkanlıkların önlenmesi, kullananların ise bırakmaları konusunda desteklenmelidir. İş Yeri Ortamında Ergonomik Koşullar ve Kontrol Altına Alınması


Ergonomi, çevrenin, yaşam ve çalışma koşullarının insan özelliklerine uygun hale getirilmesi olarak tanımlanmaktadır.

 Ergonomi 3 bölümde incelenir: 1. Fiziksel Ergonomi 2. Bilişsel Ergonomi 3. Örgütsel Ergonomi

İş Yeri Ortamında Psikososyal Etkenler ve Kontrol Altına Alınması

 İş yeri ortamında, işveren, çalışanlar, hizmet alanlar ve diğer insanlar arasındaki ilişkiler iş yeri ortamının psikososyal yapısını oluşturur.

işyeri ortam faktörlerinin değerlendirilmesi

 Müsaade Edilen Azami Konsantrasyon (MAK) Aşılması durumunda akut toksik belirtiler ortaya çıkabilir.


 Eşik Sınır Değer (ESD)
İş yeri havasında var olup, 8 saat veya haftada 40 saat çalışma süresi içinde maruz kalındığında tüm işçilerin sağlığına zarar verdiği kabul edilen değerdir. Çalışma süresi içinde bazı zamanlarda aşılması tehlike oluşturmaz, önemli olan ortalama değerin ESD düzeyini aşmamasıdır. Günlük uygulamalarda daha çok ESD kullanılmaktadır.


Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) tarafından fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenlerin kanserojen sınıflandırılmasına göre "Grup 2B" ne anlama gelmektedir?
İnsan için Şüpheli Kanserojen


İş yeri ortamında sağlığı etkileyen faktörler içerisinde en fazla rastlanılan fiziksel etkenlerden termal konfor aşağıdaki hangi şıkta tam verilmiştir?

İş yeri ortamında sağlığı etkileyen faktörler içerisinde en fazla rastlanılan etkenler fiziksel etkenlerdir. Bunlar:
• Termal Konfor
• Nem
• Sıcaklık
• Soğuk
• Isıtma
• Havalandırma
  • Aydınlatma
  • Basınç
  • Gürültü
  • Titreşim
  • İyonize Radyasyon
  • Non-iyonize Radyasyon
Aşırı sıcaklığa bağlı ortaya çıkan sağlık sorunları şunlardır:
  • Tansiyon düşmesi
  • Baş dönmesi
  • Aşırı terleme ve tuz kaybıyla oluşan ısı krampları
  • Konsantrasyon bozuklukları
  • Konvülziyon
  • Aşırı uyku hâli
  • Yorgunluk
  • Vücut direncinin düşmesi
  • Çalışma veriminin düşmesi
  • Kaşıntıya yol açan kırmızı lekelerin oluşması
  • Moral bozukluğu
  • Aşırı duyarlılık ve endişe
  • Vücut sıcaklığında aşırı yükselme (Özellikle 41 °C’nin üzerinde ısı çarpması, koma ve ölüm görülür.)
  • Çok düşük frekanslı kaynaklardan meydana gelen EMA (ÇDF-EMA)
  • Yüksek frekanslı ve özellikle haberleşme sistemlerinden kaynaklı EMA (RF-EMA)
Hem ÇDF-EMA, hem de RF-EMA Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı’nca (IARC) Grup 2B kanserojen olarak sınıflandırılır 
Biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre 4 risk grubuna ayrılır:
  • Grup 1 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalık yapmayan biyolojik
  • Grup 2 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa neden olabilen, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan (insandan insana bulaşmayan), etkili korunma veya tedavi olanağı bulunan biyolojik
  • Grup 3 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa neden olan, topluma yayılma riski bulunabilen (insandan insana bulaşabilen), etkili korunma veya tedavi olanağı olan biyolojik
  • Grup 4 Biyolojik Etkenler: İnsanda hastalığa neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, insandan insana bulaşabilen (topluma yayılma riski yüksek olan), etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenlerdir.`

Hijyen ve Sanitasyon - 6. Ünite



`Ünite 6:
Toplu Yaşam Ortamları ve Hijyen


Konut Hijyeni Ve Sağlığı
Ekistiks: İmar planlaması ve insan yerleşim bilimi olarak tanımlanır.
Sağlık açısından bir konutun taşıması gereken özellikler şunlardır.  Temel fizyolojik gereksinimler sağlanmalı,  Temel psikolojik gereksinimler sağlanmalı,  Bulaşıcı hastalıklara karşı korumalı,  Kazaları önlenmeli,

Okul Hijyeni
Okul hijyeni okuldaki fiziksel, kimyasal, biyolojik koşulların sağlıklı hale getirilmesini amaçlar.

 Üç Bileşenli Model: 1980’lere kadar uygulanan sağlık eğitimi, sağlık hizmetleri ve sağlıklı çevre modelidir.  Sekiz Bileşenli Model: 1980’lerden sonra kullanılan sağlık eğitimi, sağlık hizmetleri, sağlıklı okul çevresi, fiziksel eğitim ve beslenme hizmetleri sağlanmasını içeren modeldir.  Çok Bileşenli Model: Günümüzde yapılmaya ve uygulanmaya çalışılan okul sağlığını sadece okul ve okul içerisindeki yönetim birimleri içerisine hapsetmeyip fiziksel, kimyasal ve psikososyal çevreyi bir bütün olarak ele alan çok kapsamlı ve bütüncül uygulama modelidir.
 Toplum Sağlığı Merkezleri, Aile Hekimliği Birimleri, Halk Sağlığı Merkezleri ilk başvuru olarak adlandırılan birinci basamak sağlık kuruluşlarıdır. Devlet Hastaneleri ve yataklı hizmet sunan sağlık kuruluşları ikinci basamak sağlık kuruluşlarıdır. Üst düzeyde uzmanlaşmış sağlık kuruluşları üçüncü basamak sağlık kuruluşları olarak adlandırılır.

Hastanelerde Biyolojik Etkenlerin Kontrol Altına Alınması Ve Sağlık Açısından Uygun Hale Getirilmesi Hastalığa yol açabilecek miktarda biyolojik etken içeren atıklar enfeksiyöz atıklar olarak adlandırılır.`

Yiyecek-İçecek Üreten Ve Satan Yerlerde Hijyen İlkeleri
Gıdalardan kaynaklanan riskler fiziksel, kimyasal ve biyolojik riskler olmak üzere aşağıdaki şekilde sıralanır.  Fiziksel Riskler  Kimyasal Riskler  Mikrobiyolojik Riskler

Mikrobiyolojik ve toksik hastalık etkenlerini ısırmak suretiyle deri altına bırakan ya da vücutlarının dış kısmında bulunan hastalık etken maddelerini derinin üzerine bulaştıran omurgasız eklembacaklılara ve kemirgenlere vektör adı verilir.
Sinekler, İshal, dizanteri; Sivrisinekler, sıtma; Bit, Tifüs; Pire, veba; Kene, kırım Kongo kanamalı ateş; Kemirgenler, fare ısırığı hastalığı olarak sıralanır.

Vektör Ve Kemirgenlerle Mücadelede Kullanılan Maddeler
Pestisit tanımı içerisinde yer alan özel ürünler şunlardır. İnsektisit: Böcek öldürücü, Herbisit: Zararlı otları öldüren, yok eden, Fungusit: Mantarlara ve küflere karşı etkili olan, Rodentisit: Fare ve kemirgenleri öldürücü, Akarisit: Akarları (kene, uyuz etkeni gibi eklembacaklı canlılar) öldürücü, Mollusit: Sümüklü böcek gibi yumuşakçaları öldüren, Nematosit: Solucanları öldüren,

Biyoharmolojik açıdan bir konutta kişi başına olması gereken en az hava miktarı ne kadardır?
e. 10m3

Sağlık hizmetlerinin sunulduğu sağlık kurumlarında fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal, ergonomik koşulların uygun hâle getirilmesi kurumun sağlıklı ve hijyenik hizmet etmesine olanak sağlar.

kalıcı etki, residüel etki denir klor

Bulaştırdığı hastalıklar arasında veba, tifüs, Riketsiyal çiçek, Weil hastalığı, Hanta virüs hastalığı, Leptospira, Salmonella, Trişinozis sayılabilir.

Biyoharmoloji, canlıların yaşam sürecinde her türlü doğal ve yapay olarak oluşmuş fiziksel çevre ile kullanıcı arasındaki uyumu araştıran, inceleyen, çözüm önerileri üreten ve bu bilgileri yapı veya binaya uygulayan bilim dalıdır.

Kimyasal Riskler: Son dönemlerde üzerinde en çok tartışılan konulardandır. Gıdalardaki kimyasal riskler mikotoksinler gibi mantarların ve küflerin ürettiği kanserle ilişkili doğal toksinler ile arsenik, civa, kurşun, dioksin, kadmiyum gibi ağır metaller, gübre kalıntıları, pestisit ve hayvanlarda hastalıkları için kullanılan veterinerlik ilaçların kalıntıları başlıcalarındandır. Yine son zamanlarda koruyucu, raf ömrünü uzatıcı, renk ve tad verici, küflenmeyi veya bozulmayı önleyici vb. amaçlarla gıdaların içerisine katılan gıda katkı maddeleri de bu grupta yer almaktadır.

Bir veya birden fazla aktif madde içeren, kullanıma hazır hâlde satışa sunulmuş, kimyasal veya biyolojik açıdan herhangi bir zararlı organizma üzerinde kontrol edici etki gösteren, hareketini kısıtlayan, uzaklaştıran, zararsız kılan, yok eden aktif maddelere ve müstahzarlarına biyosidal (canlıkıran) ürün adı verilmiştir.


Yarılanma ömrü: Kimyasal maddelerin, azalma süreleri ile ilgili olarak, baştaki miktarlarının yarısına düşmesi için geçen zamana yarılanma süresi adı verilir.`

Hijyen ve Sanitasyon isimli ders kitabından alıntıdır.

Hijyen ve Sanitasyon - 5. ünite


earthlings hayvan haklarıyla ilgili en etkili belgesel

ankara hukuk mezunu bir hukukçuyum bilindiği üzere, hayvan hakları ve hayvan hakları ihllerleri ile ilgili bilgilendirme/ bilinçlendirme yapmakta olduğum bu sitede, hayvanlara daha çok yardım edebilmek için eğitim almakta olduğum veteriner sağlık bölümü sayesinde artık hayvan sağlığı ile ilgili de bilgilendirme/ bilinçlendirme yapabileceğim inş.
hukuk öğrencisiyken notları a4 kağıtlara alır, not ve kitapları okurken altlarını envai çeşit kalemle çizerdim.
artık gelişen teknolojiyle birlikte ders çalışma yöntemleri/ şekli de değişmiş oldu.
anadolu üniversitesinin aöf bu alanda en kaliteli ve öğrenciye en geniş imkanları sunan bir fakülte diyebilirim.
kampüs bölümünde çok sayıda ders çalışma olanağı mevcut. 
bu sene aldığım dersler

ders çalışmak için kaynaklar

internet üzerinde ders kitaplarını okuyup, yine internet üzerinde soru ve alıştırma çözebiliyor, ders çalışırken aldığım notları doğrudan buraya ekleyebiliyorum.
bunlar teknolojinin olumlu yönleri ancak bana göre olumsuz yönleri daha fazla. 
herhalükarda ileride amish olma planım devam ediyor.
------------------------------------------------

Ünite 5: Gıda Hijyeni 
Sterilizasyon: kuru ve nemli
Nemli sterilizasyon genel olarak 121 santigrat derecede 15 dakika veya buna eş değeri bir ısıl işlemin uygulanması şeklinde yapılır.Bu işlemde, ortamda bulunan mikroorganizmaların vejetatif ve spor formları da dâhil tamamı öldürülmektedir. Sterilizasyon uygulama biçimine göre kuru ve nemli olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.Kuru sterilizasyon kuru hava sterilizatörü ya da etüv adı verilen cihazlar ile yapılmaktadır. Genel olarak 175° C’de ortalama 1 saat süren bir işlemdir. Bu işlem esnasında mikroorganizmalar yüksek sıcaklıkta hasara uğramakta ve fonksiyonlarını kaybetmektedirler.

Sağlık açısından güvenli bir ürün elde etmek için, üründe konserve gıdalarda önemli bir sağlık sorunu olan canlı Clostridium botulinum sporunun kalmaması gerekmektedir. 

Spor Formu: Mikroorganizmaların uygun olmayan dış ortamlarda kendini korumak üzere geçiş yaptığı formdur. Her mikroorganizmanın sporlanma özelliği yoktur. Kuraklık, sıcaklık ve ultraviyole ışınlarına dayanıklı bir formdur. 
Pastörizasyon: 
Pastörizasyon işleminin uygulanmasında hedef alınan mikroorganizma ısıya dirençli olan Coxiella burnetti’dir. 
Soğutma: Soğuk muhafaza işlemi genel olarak 0-4 °C’de yapılmaktadır.
Dondurma: Dondurma işleminde gıdalar öncelikle -35/-40 °C’lere kadar dondurulur, daha sonra ise -18 °C’de depolanır. 
Kurutma: Ürün içerisindeki suyun, ısı ile uçurularak belirli bir seviyeye düşürülmesi esasına dayanır.
 Işınlama: 
Kimyasal Koruyucular:
Gıda katkı maddeleri tek başlarına gıda olmayan gıdaya üretim, işleme gibi aşamalarda ilave edilen madde veya karışımlarıdır. 
Ransidite; her çeşit yağ ve yağlı ürünlerde oluşabilen kimyasal bir bozulmadır. Hidrolitik ransidite enzim yardımıyla sulu ortamda gerçekleşir. Oksijenin etkimesi ile meydana gelen acılaşmaya ise oksidatif ransidite denir.

Gıda Kaynaklı Hastalıklar ve Alınması Gereken Önlemler Salmonella spp.: Salmonella’lar insanlarda enterik ateş, septisemi ve gastroenterit olmak üzere 3 tip tabloyla seyredebilmektedir. çomak

Escherichia coli O157: uçları yuvarlak çomak asidorezistans değil
Asidorezistans; aside dirençli, simbiotik ise ortaklaşa yaşama durumu anlamına gelmektedir.

Agregatif; birleşme özelliğinde olan, kümeler halinde anlamına gelnmektedir.

Hemorajik Kolitis (HC): İnkübasyon süresi 3-9 gündür.

 Hemolitik Üremik Sendrom (HUS):
Bebek ve yaşlılar en önemli risk grubunu oluşturur. Yeni doğan çocuklarda böbrek yetmezliğinin başlıca nedenidir.

Brucella spp.: Bruselloz dünyanın pek çok ülkesinde insanlarda ve hayvanlarda Brucella spp. Tarafından meydana getirilen zoonoz bir enfeksiyondur. Malta Humması veya Dalgalı Ateş olarak bilinmektedir. hayvandan insana geçen, bulaşıcı hastalık.

Brucella spp.,;Hastalık insanlara çiğ veya pastörize edilmemiş infekte süt ve süt ürünleri ile bulaşabilmektedir. Diğer bulaşma yolları ise; organ nakilleri, cinsel ilişki ve anne sütüdür.
Tüberküloz: Kronik bir hastalıktır ve hem hayvan hem de insan sağlığını tehdit eder. Sığır tüberkülozu (M. bovis) kedini solunum yollarında gösterir. Bu bakımdan aerosol yolla bulaşma kaçınılmazdır. İnsanlarda enfeksiyon oluşturan en önemli araç enfekte ineklerden elde edilmiş ve pastorizasyona uğramayan sütlerdir.

Listeria monocytogenes:İnsanlarda görülen Listeriozis vakaları kontamine süt ve süt ürünleri, çiğ sebzeler, kavun, tüketime hazır et ve şarküteri ürünleri, deniz ürünleri ve kanatlı eti tüketimi ile meydana gelmektedir. Özellikle yeni doğanlar, hamile bayanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış ve yaşlı bireylerde yüksek mortalite oranları görülmektedir.

Gıdalarda Kimyasal Madde Kalıntı Sorunları
 Pestisit Kalıntıları:Pestisitlerden en çok kullanılanı organik klorlu bileşiklerdir. Pestisitlerin insan vücuduna alınması sonucunda; karsinojenik etki (lösemi, testis kanserine neden olabilir), mutajenik etki (DNA’da değişiklik) ve tetatojenik etki (iskelet bozukluğu, göz küçüklüğü, yarık damak gibi olumsuz durumlar) gelişebilmektedir.
Hormon Kalıntıları:Gıdalar aracılığı ile bu hormonlar aşırı ve sürekli alındığında karsinojenik etki, hormonal dengede düzensizlik, iktidarsızlık, kısırlık ve alerji gibi olumsuz etkiler gözlenmektedir.
Antibiyotik Kalıntıları:
Ağır Metal Kalıntıları:Ağır metallerin bulaşma kaynakları; toprak, bitkiler, sular, tarım ilaçları ve üretim aşamasında kullanılan ekipmandır.Ağır metallerin bulaşma kaynakları; toprak, bitkiler, sular, tarım ilaçları ve üretim aşamasında kullanılan ekipmandır.


Gıdalarda görülen bozulmalar fiziksel, kimyasal, fizyolojik / biyolojik ve mikrobiyolojik bozulmalar olarak dört başlık altında değerlendirilebilir.
 
Gıda güvenliğinde mevzuat denilince ilk akla gelen ISO 22000-HACCP (Tehlike Analizleri ve Kritik Kontrol Noktaları) standardıdır. İnsanların sağlıklı, güvenilir gıda tüketmesini sağlamak için üretimin tüm aşamalarını kontrol eden ve denetleyen bir sistemdir. 
Vejetatif Form: Bakteri ve protozoon gibi etkenlerin uygun ortamlarda beslenebildikleri ve üreyebildikleri normal vücut formlarıdır. Spor Formu: Mikroorganizmaların uygun olmayan dış ortamlarda kendini korumak üzere geçiş yaptığı formdur. Her mikroorganizmanın sporlanma özelliği yoktur. Kuraklık, sıcaklık ve ultraviyole ışınlarına dayanıklı bir formdur.

 
Antibiyotik uygulamalarından sonra beklenmesi gereken süre antibiyotik çeşidine göre değişmek üzere, son antibiyotik uygulamasından sonra genel olarak ette 28 gün, sütte 7 gün, yumurtada 7 gün yasal arınma süreleri beklenilmelidir. Antibiyotiğin uygulandığı günden yasal arınma süresine kadar geçen zamanda bu ürünlerin tüketilmesi yasaktır. 
go vegan
hayvansal ürün tüketmenin sakıncaları. hayvansal ürünlerde yüksek miktarlarda insan sağlığı için zararlı olan kalıntılar yer alıyor. 
kendi sağlığınız için bile vegan olmanız önerilir vegan hayvan hakları savunucusu hukukçu ve veteriner sağlık öğrencisi olarak tarafımdan.



Hijyen ve Sanitasyon - 4. Ünite


Ders Notları

`4. Ünite
Temiz Suyun Sağlanması ve Sanitasyon

SUYUN ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ
Dünyayı diğer gezegenlerden ve uzay yapılarından ayıran en önemli özelliği hava (atmosfer) ile suyun olmasıdır.
 Su varlığı açısından değerlendirdiğimizde ülkemizin “su sıkıntısı olan bir ülke” olduğu söylenebilir.
 İnsanoğlu açlığa günlerce dayanabilirken susuzluğa en fazla 3-4 gün dayanabilmektedir.
Yine dünya nüfusunun %70’e yakını temiz sudan yoksundur.
Su kullanımı ve su ihtiyacının hesaplanması
Su kullanımı üç kategoride incelenebilir:
 • Primer kullanım: Suyun içme suyu olarak, kişisel temizlik, yiyecek ve içeceklerin hazırlanması ve yıkanmasında kullanılması,
• Sekonder kullanım: Suyun ev, işyerleri, toplu yaşam yerlerinde atıkların uzaklaştırılması, sanayide su gerektiren işlemlerin gerçekleştirilmesi (proses = işlem suyu) ve atıklarının uzaklaştırılması, yangınların söndürülmesinde kullanılması,
• Tersiyer kullanım: Doğal suların balıkçılık, denizcilik ve enerji için kullanılması, ayrıca yüzme ve eğlence, tarımsal sulama ve hayvancılıkta kullanılması,

Alıcı ortam: Sıvı veya katı kirleticilerin verildiği bölgelere, alanlara ve yerlere verilen addır.

Mikrobiyolojik Kirlilik:
Organik Maddelerden Kaynaklanan Kirlenme:
Radyoaktif Kirlilik:
Kimyasal Kirlilik:

Sular için uygulanan genel su arıtma isleminin aşamaları; süzme, flokülasyon, sedimentasyon, filtrasyon, havalandırma, dezenfeksiyondur.`
devam edecek.


Hijyen ve Sanitasyon - 3. ünite

tavşan, dovşan, bunny, rabbit



hayvanlara sadece hukuki açıdan değil, veterinerlik açısından da daha fazla yardım edebilmek amacıyla ikinci üniversite olarak veteriner sağlık ön lisans eğitimi aldığımı belirtmiştim.
halihazırda final sınavlarına hazırlanmakta olduğum bu dönemde ders çalışırken bu kısma not alacağım, gerekli bölümleri ekleyeceğim, böylece hem hayvan hakları savunucularını bu açıdan da bilgilendirmiş, hem daha akıcı ve zevkli bir çalışma olanağı edinmiş olacağım, hem de sınav öncesi okuyacağım notlar daha derli toplu bir şekilde yer almış olacak burada. her dersin kitabını üniteler şeklinde okuyup, her ünite sonunda soru ve alıştırmalar çözerek çalışmaktayım. buraya eklemek 2. dersin 3. ünitesinde aklıma gelmiş oldu, ancak sınavlar bitince diğer bir dersi ve bu dersin ilk iki ünitesinin notlarını da ekleyeceğim buraya inş.

3. ÜNİTE
KİŞİSEL HİJYEN UYGULAMALARI

  `Vücutla ilgili bir bölgenin etkili hijyenik önlemlerle korunması için o bölgenin anatomik yapısının ve görevlerinin bilinmesi önemlidir.
“sağlık hâlinin korunması, devam ettirilmesi ve hastalıkların engellenmesi amacıyla yapılan uygulamalar ve yardımcı koşulların hepsini birden kapsayan işlemlerin bütünüdür” şeklinde tanımı yapılan hijyenin, kişisel anlamda sağlanabilmesi için yapılabilecek her türlü faaliyete kişisel hijyen denilebilir.
Saçlar her gün, bu mümkün değilse 2 günde bir yıkanması gereklidir.
 Günde en az iki kez dişler fırçalanmalıdır.
Uyku hijyenini açıklayabilmek Daha rahat, kaliteli bir uykuya sahip olmak, uykuyla dinlenebilme düzeyini artırmak, gün içinde uyanık kalma süresini artırmak, uyku bozukluklarının sebebinin belirlenerek tedavi edilmesi için gerekli tedbirlerin alınması uyku hijyenini tanımlamaktadır.

Aşağıdakilerden hangisi ellerdeki kalıcı florada bulunan mikroorganizmalardan biridir?

d. Staphylococcus epidermidis

tükürük:
Alınan gıdaların ıslatılarak kolayca öğütülmesine yardımcı olur. • Ağız boşluğunun pH oranını dengede tutarak dişleri ve diğer yapıları korur. • Ağızdaki yiyecek artıklarının, bakteriler için uygun ortam sağlamasına engel olur. • Kusma öncesinde bol miktarda salgılanarak ağız boşluğunun ve mukozasının zarar görmesini engeller. • Ağız içinin nemli tutulmasına ve rahat bir konuşmanın sağlanmasına yardımcı olur. • Ağız içinin kurumasına engel olması ağız kokusunun meydana gelmesini de engeller.
uyku hijyeni:
1. Vücudun sağlıklı bir şekilde çalışmasını sağlar. 2. Öğrenme gücünü ve belleği olumlu yönde etkiler. 3. Vücuttaki enerjinin korunmasını sağlar. 4. Gün boyunca oksijen tüketimi artan vücut, katabolik faaliyetlerde bulunmaktadır. Gece ise oksijen tüketimi azalarak anabolizma faaliyetlerine geçmektedir. Böylece gece boyunca büyüme hormonu salınımı artmakta ve protein yapımı sağlanmaktadır. 5. Kaslar gevşeyerek dinlenmeye geçmektedir. 6. Böbrek, karaciğer, bağırsak gibi iç organlarda fonksiyonlar yavaşlamaktadır. 7. Kortikosteroid ve adrenalin gibi yıkımlayıcı hormonların salınımı azalmakta, protein sentezi ve hücre bölünmesi artmaktadır.`
hijyen ve sanitasyon ders kitabından alıntıdır.





Oruç Aruoba ve Tavşan

tavşan vahşeti


`Birgün, geri çeviremeyeceğim birisi, bana bir tavşan yavrusu armağan etti—hem de iki kez: birincisi ilk günün sabahına ölü çıkınca, ikincisini getirdi. Ben de ‘tavşan beslemeğe’ başladım. Ama ne yapmam gerektiğini bilemiyordum—örneğin, ne versem hemen büyük bir hızla yiyip bitiriyordu: bu yararlı mıydı; neyi ne zaman ne kadar yedirmeliydim?... Gidip Eminönü’ndeki ‘pet’ dükkânlarına sordum, “Tavşan Besleyene Kılavuz” gibi birşey var mı, diye; “Yok” dediler. Dönüş vapurunda, kafamdan geçen çeşitli düşünceler (... “havuç sever”... “güney balkonu”... “tahta kutular içinde”... “günde bir tane verebilirim”... gibi) arasından “Tavşan besleyen havuç da yetiştirmelidir.” tümcesi çıktı. Bu hoşuma gitti; bir de eğretileyebileceğim bir alan açtı; sonradan ‘aynı minval üzre’ yazdığım tümcelerle bütünlediğim kitabın ilk tümcesi oldu—tavşanımı, artık başedemediğim bir hale gelince, götürüp profesyonel yetiştirici olan birilerine verip bırakmak zorunda kaldıktan sonra, bütünlendi, yayımlandı.`

daha önce birkaç kez belirttiğim üzere, türkiye edebiyatı ile ilgili bir kitapsever değilim. aslında bir bütün olarak türkiye kültürüyle.
bu yüzden birçok yazarı/ şairi tanımıyorum, bilmiyorum, ilgilenmiyorum. varlıklarından sadece denk gelirsem haberdar oluyorum, o da bir kısmının.
oruç aruoba isimli bu şair/ yazardan da uzun yıllar önce ekşi`de yazarken haberdar olmuştum. tavşan beslemiş olması hasebiyle, tam olarak tavşan trajedisi nedeniyle. 
yukarıdaki alıntı kendisinin bir röportajından.

cümle cümle inceleyeceğim: 
`Birgün, geri çeviremeyeceğim birisi, bana bir tavşan yavrusu armağan etti—hem de iki kez: birincisi ilk günün sabahına ölü çıkınca, ikincisini getirdi.` 
tavşan yavrusu hediye edilmiş bu zata, emanet edilmemiş, sahiplenilmemiş, armağan/ hediye edilmiş, bu noktada daha yazının başındayken zatın mentalitesini, hayvan haklarına yönelik bakış açısını anlamış bulunuyoruz, bu zata göre hayvanlar can değil, mal. satılabilir, hediye edilebilir, yazının sonunda göreceğimiz üzere terk edilebilir. 

`ilk yavru ölü çıkınca, ikincisini getirdi` - duygusuzluk, hayvanı can değil, mal olarak görme hali artık had safhada burada. `ölü çıkınca` ve `ikincisini getirdi`, duyup duyabileceğim en duygusuz iki ifade hayvanlara yönelik.

`tavşanımı, artık başedemediğim bir hale gelince, götürüp profesyonel yetiştirici olan birilerine verip bırakmak zorunda kaldıktan sonra, bütünlendi, yayımlandı.` -
tavşanını artık başedemeyeceği bir hale gelince götürüp damızlık/ et/ mezbaha vs türü bilumum sömürü düzeni içinde üretim/ satış/ kesim vs vs yapan profesyonellik peçesi ile saklanan bu sömürü yerine terk ediyor.
daha sonra zavallı güzelim, alıştığı evden, canlıdan ayrılarak eziyet göreceği yere terk edilen - bir eşya gibi - hem de eskimiş - bu tavşancana dair, yıllar boyu gelir ve ün elde edeceği kitabını yayınlıyor.

tavşancanla ilgili kendisini üne kavuşturan, kendisiyle özdeşleşen bir şiirinde de `patatesi/ elmayı daha kalın soymak demektir tavşan beslemek` gibi, hayvan sevgisinden bihaber varlıkları etkileyebilecek, ancak hayvan hakları savunucuları gibi hayvan sevgisini ve haklarını özümsemiş, her zerresinde hiss eden, kendisini bu sosyal sorumluluğa vakfeden insanlar için bu cümle yalnızca üzücü ve irrite edicidir, zira zat burada yine elmanın, patatesin kendisini değil, kabuklarını reva görmektedir evinde kendisi ile yaşayan bir canlıya. 
şiirin tamamını okumadım, herhangi bir edebi değeri haiz olduğunu düşünmüyorum okuduğum kadarıyla.

perihan mağden, hayvanlarına bakamayanlardan nefret ediyorum der, ancak göz göre göre bir canlının ölümüne sebep olanlara ne diyeceğimi hakikaten bilmiyorum diye de ekler.
aynı durumdayım bu şahısla ilgili ve aynı konumda. 
dünyasını değişmiş, bir canlıya bu tür bir akıbeti reva gören bu zat için ifade edebileceğim olumlu bir düşüncem yok.
bilakis, sonsuzluğa giden bir olumsuz duygu ve düşünceler silsilesi içindeyim kendisine karşı.
savaş ay için de aynısını hissetmiştim.
yaşarken kendi dışımızdaki, canlılara da sevgi ve şefkat gösterelim, ki olumlu anılalım. bu şekilde değil.



Tavşan Kurtarma Kurumlarına Destek

Tavşan Kurtarma Kurumuna Bağış - yapmak için linke gidin.

daha önce de belirttiğim üzere 4 yıl öncesine kadar tavşanlarımız vardı. son tavşanımızı 8 yaşında - tavşan ömrü kadar - kaybettik. şu hayattaki en kıymetli varlıklarımızdı. üzerlerine titriyorduk, onlarla ilgili herhangi bir olumsuzluk yaşanmasın diye - çok sık hasta oluyorlardı, tavşanlar çok hassas varlıklar, bu yüzden tedavi etmekten ziyade hastalıklara karşı korumak önemli - kimseye/ hiçbir yerde onlardan asla bahsetmiyorduk.
inş. yakın zamanda tavşan bakımı/ hastalıkları/ beslenmesi vs ile ilgili bir kitap çıkarma planı içindeyim.
tavşanlar hakkında herhangi bir kaynağa ulaşamayan tavşanseverler için iyi bir başvuru kaynağı olacağı kanaatindeyim.

yukarıdaki link 30 yıllık tavşan kurtarma/ rehabilite/ kısırlaştırma/ sahiplendirme geçmişi bulunan bir kuruma ait. ilgili linke giderek bağış yapabilir, bu önemli amaca destek olabilirsiniz.

kurtarılan bir tavşan - tavşan  kurtarma


Sokağa Çıkma Yasağının Hayvanlara Yönelik İstisnaları


tavşan - hayvan hakları

https://www.icisleri.gov.tr/30-buyuksehir-ve-zonguldak-ilinde-23-24-25-26-nisan-tarihlerinde-uygulanacak-sokaga-cikma-kisitlamasi

sokağa çıkma yasağının hayvanlara yönelik istisnaları:
bu kurumlar yasak süresi içinde açık olacak.
d) Kamu ve özel sağlık kurum ve kuruluşları, eczaneler, veteriner klinikleri ve hayvan hastaneleri,
h) Hayvan barınakları, hayvan çiftlikleri ve hayvan bakım merkezleri,

yasak süresi içinde sokağa çıkabilecek kişiler:
sokak hayvanlarını besleyecek kişiler ile ikametinin önü ile sınırlı olmak kaydıyla evcil hayvanlarının zorunlu ihtiyacını karşılamak üzere dışarı çıkacaklar,
k) Veteriner hekimler,

sokak hayvanlarına yönelik besleme/ tedavi gibi eylemlerde bulunan sosyal sorumluluk sahibi hayvan hakları savunucularının bilmesi, uygulaması, uygulatması gereken istisnalar bunlardır. bu salgın sürecinde sokak hayvanlarını ihmal etmeyelim, ilgilenmeye devam edelim.

-----
bir kitap önerisi:
`Dünya başarıları nihai sonuçlarına göre değil de, onları yapmak adına harcanan cesaretle ölçmüş olsaydı, bu, çapulcuları daha az kibirli bir şekilde hafife almaya eğilimli olurdu`.

bir zanaatkarla beklenmedik karşılaşma
stefan zweig

bir müzik önerisi: modest mussorgsky - the old castle




Veteriner Sağlık ve Sınavlar

tavşan vahşeti

daha önce de belirttiğim üzere ikinci üniversite kapsamında veteriner sağlık eğitimi alıyorum, ilk ve mesleki eğitimim hukuk, bu bölümü hayvanlara daha fazla yardım edebilmek amacıyla okuyorum.

özellikle türkiye`de egzotik hayvanlara yönelik bilgili/ kaliteli/ tecrübeli veteriner hekim azlığı gerekçesiyle böyle bir karar aldım ve uyguladım.

iki yıllık bir bölüm, önümüzdeki sene bitiyor ve bir klinik açıp, haftada 5 gün mesleki çalışmalarımı sürdürürken, haftasonu klinikte hayvanlara yönelik ücretsiz hizmet sunacağım inş. özellikle tavşan/ cavia/ hamster/ iguana/ kaplumbağa/ kuş ve balık gibi hayvanlarla ilgileneceğim.
böyle bir plan içindeyim.

sınavlar 18 nisan - 7 mayıs arası internet ortamında gerçekleştirilecek.
bu dönem 6 dersim mevcut ve 6 kitap bitireceğim birkaç gün içinde.

ilk ders temel veteriner parazitoloji.
8 ünite, toplam 180 sayfa.
2 günde bitirmem lazım, her derse iki gün ayırdım.

kitap önerisi:

`çünkü, dünya tarihi, davetsiz misafirlere hoşgörü göstermez, kendi kahramanlarını seçer ve ne kadar çok çabalarlarsa çabalasınlar o makama çağrılmayanları amansızca kovalar, kaderin arabasından yolda giderken düşen birisi bir daha asla onu yakalayamaz.`
stefan zweig, bir çöküşün hikayesi.


Tarım ve Orman Bakanlığı ve Hayvan Hakları

Bilindiği üzere daha önce hayvan haklarını doğrudan ilgilendiren iki bakanlık vardı: Tarım Bakanlığı ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı.
Daha sonra bu iki bakanlık birleşti, bence isabetli şekilde, tek bakanlık kuruldu: Tarım ve Orman Bakanlığı. Halihazırda hayvan hakları ile doğrudan ilgili bakanlık bu.
Hayvan haklarını geliştirmek/ iyileştirmek/ sağlamakla ve hayvan hakları ihlalleriyle mücadele etmekle ve de Hayvanları Koruma Kanununu uygulamakla yükümlü bakanlık bu.

Yalnız hayvan haklarının bu halde olmasının nedeni de bu bakanlık.
Örn. türkiye`de neden hayvan hakları bu halde? - işte bu sorunun cevabı bu. hayvanları koruma kurumu olan ilgili bakanlık doldurulmuş hayvan cesetlerini sergiliyor. 
hayvan hakları - tahnit - orman bakanlığı

hayvan hakları

hayvan koruma

tahnit hayvan koruma
daha önce de hayvan hakları ihlalleriyle ilgili olarak sıkça gittiğimiz ankara doğa koruma kurumunun duvarlarında asılı kesik hayvan kafası görselini yayınlamıştım. 

Evcil Hayvanlardan İnsanlara Korona Virüsü Bulaşmaz

korona virüsü evcil hayvanlardan insanlara asla bulaşmaz. evcil hayvanları beslemekten çekinmeyin/ kaçınmayın, hem evde/ hem de sokakta. #govegan #coronavirus #koronavirüsü


VEGAN SÜTLAÇ - VEQAN SÜDLÜ SIYIQ




BADEM SÜTLÜ SIYIQ
1 bardak badem sütüne 1 bardak su eklenip iyice karıştırılır. İyice yıkanıp nişastadan arındırılan pirinç kaynamakta olan bu karışıma eklenir. Bir tutam tuz serpilir ve zayıf ateşte pişmeye bırakılır.
Ara ara yapışmaması için karıştırılır.
Servis edilirken bu yemeğin üzerine bir miktar safran, tarçın ve 1 kaşık margarin ilave edilir.
Safran şu şekilde hazırlanır: 1 tutam safran 1 kaşık sıcak suda eritilir. Daha sonra hazırlanmış olan bu safran yemeğin üzerine konulur.
Badem sütü bu şekilde hazırlanır: 1 bardak önceden ıslatılıp kabuğu soyulmuş olan bir bardak badem blendera konulur ve üzerine 4 bardak su ilave edilerek karıştırılır. Elde edilen karışım süzülerek süt ayrı bir kaba alınır. Posası ise lor niyetine kullanılır.
Malzemeler: 1 bardak badem sütü, yarım bardak pirinç, 1 bardak su, 1 yemek kaşığı margarin, isteğe göre tuz, tarçın, safran.



BADAM SÜDLÜ SIYIQ
1 stəkan badam südünə 1 stəkan su əlavə edilib yaxşıca qarışdırılır. Yaxşıca yuyulub nişastadan arıtdırılan düyü qaynamaqda olan bu qatışığq əlavə edilər. Bir çimdik duz səpilər və zəif alovda bişməyə buraxılar.
Hərdən bir yapışmaması üçün qarışdırılar.
Süfrəyə verilərkən bu yeməyin üzərinə bir miqdar zəfəran, darçın və 1 qaşıq marqarin əlavə edilər.
Zəfəran bu şəkildə hazırlanır: 1 çimdik zəfəran, 1 qaşıq isti suda əridilər. Daha sonra hazırlanmış olan bu zəfəran yeməyin üzərinə qoyular.
Badam südü bu qaydada hazırlanır: 1 stəkan əvvəlcədən isladılıb qabığı soyulmuş olan bir stəkan badam blendera qoyular və üstünə 4 stəkan su əlavə edilərək qarışdırılar. Əldə edilən qatışıq süzülərək süd ayrı bir qaba alınar.  Tortası isə lor pendiri məqsədiylə istifadə edilər.
Ərzaq: 1 stəkan badam südü, yarım təkan düyü, 1 stəkan su, 1 yemək qaşığı marqarin, istəyə görə duz, darçın, zəfəran.



VEGAN YEŞİL MERCİMEK ÇORBASI - VEQAN YAŞİL MƏRCİ ŞORBASI


VEGAN YEŞİL MERCİMEK ÇORBASI

Mercimek iyice yıkanır ve bir süre suda bekletilir. Bir tencere alınıp kaynamaya bırakılır ve kaynadıkça ortaya çıkan köpük alınır, mercimek pişmek üzere iken tencereye küçük küçük doğranmış patates ilave edilir.
Bir tavada soğan kavrulur, biber salçası eklenerek bir süre daha pişirilir. Kaynamakta olan çorbaya bu karışım ilave edildikten sonra bir süre daha kaynatılıp altı kapatılır.
Pişmiş olan çorbaya isteğe göre tuz, karabiber ve dereotu eklenir.
Malzemeler: Tek kişilik: 1 bardak yeşil mercimek, 4 bardak su, 1 yemek kaşığı zeytin yağı, 1 soğan, 1 yemek kaşığı salça, bir kaç dal dereotu, isteğe göre tuz ve karabiber.





VEQAN YAŞİL MƏRCİ ŞORBASI

Mərci yaxşıca yuyular və bir müddət suda gözlədilər. Bir qazana alınıb qaynamağa buraxılar və qaynadıqca ortaya çıxan köpük yığılar, mərci bişmək üzrə ikən kiik kiçik doğranmış kartof əlavə edilər.
Bir tavada soğan qovrular, bibər tomatı əlavə edilməklə bir müddət daha bişirilər. Qaynamaqda olan şorbaya bu qatışıq əlavə ediləndən sonra bir müddət daha qaynadılıb altı söndürülər.
Bişmiş olan şorbaya istəyə görə duz, qara istiot və şüyüd əlavə edilir.
Ərzaq: Bir nəfərlik: 1 stəkan yaşıl mərci, 4 stəkan su, 1 yemək qaşığı zeytun yağı, 1 soğan, 1 yemək qaşığı tomat, bir neçə dənə şüyüd, istəyə görə duz və qara istiot.

VEGAN ERİŞTELİ PATATES ÇORBASI

TÜRKÇE
VEGAN ERİŞTELİ PATATES ÇORBASI 
Un elenir, su ve tuz eklenerek katı bir hamur yoğrulur. Hamur incecik yayılır. Devamında akordiyon şeklinde katlanarak erişte biçiminde kesilir. Patatesler soyulup jülyen doğranır. Sade suda veya önceden hazırlamış olduğunuz sebze bulyonunda iyice pişirilir. Son olarak az yağda kavrulmuş soğan eklenir. Kaynamaya devam eden çorbaya en son erişteler ilave edilir.
Çorba hazır olunca safran şırası, tuz ve karabiber serpilir.
Malzemeler: Tek kişilik: Yarım bardak un, yarım bardak su, 1 orta boy patates, 1 kaşık zeytinyağı, 1 soğan, isteğe göre safran, tuz ve kararbiber.
Sebze bulyonu için 2 kereviz, 2 havuç, 1 demet pırasa, 1 demet dereotu kullanılır.
Safran şırası şu şekilde hazırlanır: Bir tutam safran bir yemek kaşığı sıcak suda eritilir. Daha sonra hazırlanmış olan bu şıra yemeklerde kullanılır.

AZERİCE
VEQAN ƏRİŞTƏLİ KARTOF ŞORBASI
Un ələnər, su və duz əlavə edilərək bərk bir xəmir yoğrular. Xəmir nazik olaraq yayılar. Davamında qarmon şəklində qatlanaraq əriştə kimi kəsilər. Kartoflar soyulub julyen doğğranar. Sadə suda və ya əvvəlcədən hazırlamış olduğunuz tərəvəz bulyonunda yaxşıca bişirilər. Son olaraq, az yağda qovrulmuş soğan əlavə edilər. Qaynamağa davam edən şorbaya ən son əriştələr əlavə edilər.
Şorba hazır olunca zəfəran şirəsi, duz və qara istiot səpilər.
Ərzaq: Bir nəfərlik: Yarımstəkan un, yarım stəkan su, 1 orta boyda kartof, 1 qaşıq zeytun yağı, 1 soğan, istəyə görəzəfəran, duz və qara bibər.
Tərəvəz bulyonu üçün 2 dəstə kərəviz, 2 kök, 1 dəstə kəvər, 1 dəstə şüyüddən istifadə edilər.
Zəfəran şirəsi bu şəkildə hazırlanır: Bir çimdik zəfəran bir yemək qaşığı suda əridilər. Daha sonra hazırlanmış olan bu şirə yeməklərdə istifadə edilər.

Azerileri siteye çekmek için çabalar, Azerilerin ısrarla gelmemesi...

VEGAN BOLVA - VEQAN BOLVA


TÜRKÇE

VEGAN BOLVA
Pirinç iyice yıkanır, nişastasının tamamen gitmesi için bol suda yıkanması gerekmeketdir. Bir tencerede yaklaşık yarım saat haşlanır, daha sonra ıspanak, dereotu, kuzukulağı, pırasa, yeşil soğan ince ince kıyılıp pirince eklenir. Ayrı bir kapta un ve su iyice çözülene kadar karıştırılır. Bu terbiye pişmekte olan yemeğe eklenir ve kesilmemesi için devamlı karıştırılır.
Yemek kaynamaya başlayınca önceden ıslatılmış ve yumuşatılmış olan erik kurusu, tuz ve karabiber eklenir.
MALZEMELER: Tek kişilik: Yarım bardak pirinç, 1 yemek kaşığı zeytinyağı, yarım bardak erik kurusu, yarım bardak un, birkaç dal ıspanak, kuzukulağı, pırasa, dereotu, yeşil soğan, isteğe göre tuz, karabiber.

AZERİCE



VEQAN BOLVA
Düyü yaxşıca yuyular, nişastasının tamamilə getməsi üçün bl suda yuyulması lazım gəlməkdədir. Bir qazanda təxminən yarım saat qaynadılar, daha sonra ispanaq, şüyüd, turşəng, kəvər, yaşıl soğan xırda xırda doğranıb düyüyə əlavə edilər. Ayrı bir qabda un və su yaxşıca həll olana qədər qarışdırılar. Bu qatışıq bişməkdə olan yeməyə əlavə edilər və kəsilməməsi üçün davamlı qarışdırılar.
Yemək qaynamağa başlayınca əvvəlcədən isladılmış və yumşaldımış olan alça qurusu, duz və qara istiot əlavə edilər.
ƏRZAQ: Bir nəfərlik: Yarım stəkan düyü, 1 yemək qaşığı zeytun yağı, yarım stərak alça qurusu, yarım stəkan un, bir neçə dənə ispanaq, turşəng, kəvər, şüyüd, yaşıl soğan, istəyə görə duz, qara istiot.

HAMURAŞI - XƏMRAŞI - VEGAN ÇORBA

xəmraşı - hamuraşı vegan çorba

VEGAN HAMURAŞI

TÜRKÇE

Sebzelerden bulyon hazırlanır. Bunun için pırasa, havuç, dereotu, kereviz kullanabilirsiniz.
Önceden derin bir tencerede hazırlamış olduğunuz bu sebze bulyonunu derindondurucu veya buzdolabında muhafaza ederek çeşitli yemek ve çorbalarda kullanabilirsiniz.
İnce bulgura sıcak su eklenerek üzeri kapatılıp bir süre bekletilir.
Daha sonra ılınıp ılınmadığına bakılır. Ilınmış olan ince bulgura ince kıyılmış soğan, tuz, karabiber, sarımsak ve un eklenip yumuşak bir hamur yoğrulur. Soğanın bol kullanılması ayrı bir lezzet katacaktır.
Ayrı bir tencerede kuru börülce haşlanır.
Una su ve tuz eklenerek katı bir hamur yoğrulur. Daha sonra bu hamur incecik yayılır.
Üzerine un eklenerek onar cm genişliğinde üst üste katlanır. Akordiyon gibi katlanacaktır.
Yarım cm olacak şekilde kesilir. Elde edilen erişteler bir süre unla karıştırılarak bir bez üzerinde bekletilir.
Kaynamakta olan sebze bulyonuna ince bulgurdan elde ettiğimiz bol soğanlı hamurdan küçük parçalar kopararak hazırladığımız köfteler atılır. Bir süre pişmeye bırakılır. Pişen köfteler üste çıkacaktır. Çıktığı anda bu erişteler ve haşlanmış olan kuru börülceler karışıma bırakılır.
Birkaç dk içinde erişteler pişecektir.
Servis edilirken üzerine ince kıyılmış dereotu serpilir.
Hamuraşı çorbası yanında elma sirkesi ile birlikte servis edilir.
MALZEMELER: Tek kişilik: Yarım bardak ince bulgur, yarım bardak un, yarım bardak kuru börülce, 1 soğan, 1 yemek kaşığı zeytinyağı, gerektiği kadar su, isteğe göre dereotu, tuz, karabiber, sirke.
Sebze bulyonu için 2 demet kereviz yaprağı, 2 havuç, 1 demet pırasa, 1 demet dereotu.



VEQAN XƏMRAŞI

AZERİCE

Tərəvəzlərdən bulyon hazırlanır. Bunun üçün kəvər, kök, şüyüd və kərəvəzdən istifadə edə bilərsiniz. 
Əvvəlcədən dərin bir qazanda hazırlamış olduğunuz bu tərəvəz bulyonunu dərin dondurucuda və ya soyuducuda saxlamaqla müxtəlif yemək və şorbalarda istifadə edə bilərsiniz.
Narın bulqura isti su əlavə edilməklə üzəri örtülüb bir müddət gözlənilir.
Daha sonra ilıqlaşıb ilıqlaşmadığına baxılır. İlıqlaşmış olan narın bulqura nazik doğranmış soğan, duz, qara istiot, sarmısaq və un əlavə edilib yumşaq bir xəmir yoğrulur. Soğanın bol olması ayrı bir ləzzət töhfə edəcəkdir.
Ayrı bir qazanda quru lobya qaynadılar.
Una su və duz əlavə edilməklə bərk xəmir yoğrular. Daha sonra bu xəmir nazik qaydada yayılar.
Üzərinə un əlavə edilməklə on sm enliliyində üst üstə qatlanar. Qarmon kimi qatlanacaqdır.
Yarım sm olacaq şəkildə kəsilir. Əldə edilən əriştələr bir müddət unla qarışdırılaraq bir parçanın üstündə gözlədilir.
Qaynamakda olan tərəvəz bulyonuna narın bulqurdan əldə etdiyimiz bol soğanlı xəmirdən kiçik hissələr qopardaraq hazırladığımız küftələr atılır. Bir müddət bişməyə buraxılır. Bişən küftələr üstə çııxacaqdır. Çıxdığı anda bu əriştələr və qaynadılıb bişmiş olan quru lobyalar qatışığa buraxılır.
Bir neçə dəqiqə ərzində əriştələr bişəcəkdir.
Süfrəyə veriləndə üzərinə xırda doğranmış şüyüd səpilir.
Xəmraşı şorbası yanında alma sirkəsi ilə birgə süfrəyə verilər.

ƏRZAQ: Bir nəfərlik: Yarım stəkan narın bulqur, yarım stəkan un, yarım stəkan quru lobya, 1soğan, 1 yemək qaşığı zeytun yağı, lazım gəldiyi qədər su, istəyə görə şüyüd, duz, qara istiot, sirkə.
Tərəvəz bulyonu üçün 2 dəstə kərəviz, 2 kök, 1 dəstə kəvər, 1 dəstə.

Sənin üçün - azerice şarkı öneri serisi.